Keywords
How to Cite
Abstract
Ushbu maqolada mahalliy byudjetning bajarilishi ustidan nazorat
samaradorligini oshirish masalasi iqtisodiy, tashkiliy va institutsional jihatdan tahlil qilinadi.
O‘zbekiston Respublikasining Budjet kodeksi budjet tizimi budjetlarini shakllantirish, tuzish, ko‘rib
chiqish, qabul qilish, tasdiqlash, ijro etish hamda budjet to‘g‘risidagi qonunchilik ijrosini nazorat
qilish sohasidagi munosabatlarni tartibga soladi. Shu jihatdan mahalliy byudjet nazorati faqat
xarajatlarni tekshirish emas, balki moliyaviy intizom, maqsadlilik, natijadorlik, ochiqlik va hududiy
moliyaviy barqarorlikni ta’minlovchi boshqaruv mexanizmi sifatida qaralishi kerak. Tadqiqotda
mahalliy byudjet nazoratining mazmuni, tarkibiy unsurlari, shakllanish omillari, amaliy qo‘llanish
yo‘nalishlari, mavjud muammolari va rivojlantirish yo‘llari yoritildi. 2025-yil uchun O‘zbekiston
Respublikasida Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar mahalliy
byudjetlarining jami daromadlari 65 793,8 mlrd so‘m, xarajatlari 84 256,0 mlrd so‘m etib prognoz
qilingan. Surxondaryo viloyati mahalliy byudjeti bo‘yicha daromadlar 3 464,7 mlrd so‘m, xarajatlar
5 527,0 mlrd so‘m miqdorida belgilangan. Bu raqamlar mahalliy byudjetlar ijrosida daromad va
xarajatlar mutanosibligi, transfertlarga bog‘liqlik, xarajatlar samaradorligi va nazorat sifati
masalalari dolzarbligini ko‘rsatadi.
References
1. Malikov T.S., Olimjonov O.O. Moliya. Darslik. Toshkent: Iqtisod-moliya, 2019. 887 b.
2. Shernaev A.A., Jiyanova N.E. Davlat moliyasini boshqarish. Darslik. Toshkent: TFI,
2019. 365 b.
3. Qosimova G.A., Shaakramov K. Mahalliy byudjetlar. O‘quv qo‘llanma. Toshkent:
Moliya, 2012.
4. Mehmonov S.U. Byudjet hisobi. O‘quv qo‘llanma. Toshkent: Fan va texnologiya, 2012.
5. Ostonokulov A.A., Inoyatov M.M. Mahalliy byudjet xarajatlari nazorati jarayoni //
Moliyaviy texnologiyalar ilmiy elektron jurnali. Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti, 2023.
6. Jumaniyazov I. Davlat byudjeti mablag‘laridan foydalanishda moliyaviy nazoratni
kuchaytirish yo‘llari // Ilmiy maqola. 2023.
7. Baxriev D.R. Mahalliy byudjet daromadlarini shakllantirish va samaradorligini oshirish
istiqbollari // Ilmiy maqola. 2022.
8. Kamolov O.S. Mahalliy byudjetlarning xarajatlarini boshqarishdagi mavjud
muammolar va ularni hal etish imkoniyatlari // Ilmiy maqola. 2022.
9. Sarsenbayev B., Sultanova F. Mahalliy byudjetlarning daromad va xarajatlar
nomutanosibligi tahlili va takomillashtirish yo‘llari // Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil. 2026. Jild 4. №
4. B. 226–233.
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Copyright (c) 2026 Universal Publisher
