Keywords
oʻzlashma soʻzlar
globallashuv
raqamli iqtisodiyot
frilanser
How to Cite
Abstract
Ushbu maqolada globallashuv va axborot texnologiyalari asrida oʻzbek tili
leksikasida yuz berayotgan oʻzgarishlar, xususan, yangi kirib kelayotgan soʻzlar (neologizmlar) va
ularning nutqdagi oʻrni tahlil qilinadi. Maqolada raqamli iqtisodiyot, zamonaviy kasblar va ijtimoiy
tarmoqlar taʼsirida oʻzlashayotgan atamalarning tasnifi keltirilgan. Shuningdek, xorijiy soʻzlarni
nutqda qoʻllash mezonlari, ularning milliy muqobillarini yaratish borasidagi davlat siyosati hamda
milliy nutq madaniyatini saqlash masalalari yoritilgan.Shuningdek, xorijiy soʻzlarning oʻzbek tili
tabiatiga moslashishi, nutq dabdabasi, til tizimidagi varvarizmlar, kalka (nusxalash) hodisasi,
semantik torayish hamda maʼno koʻchishi kabi lisoniy jarayonlar ilmiy asoslab berilgan. Maqolada
neologizmlarni nutqda qoʻllash mezonlari, ularning milliy muqobillarini yaratish borasidagi davlat
siyosati hamda milliy nutq madaniyatini asrash va til sofligini saqlash masalalari boʻyicha amaliy
tavsiyalar ishlab chiqilgan.
References
1. Azim Hojiyev. Oʻzbek tili leksikologiyasi. – Toshkent: Oʻqituvchi, 2016.
2. B. Yoʻldoshev. Zamonaviy oʻzbek tili va nutq madaniyati. – Samarqand: SamDU nashri, 2020.
3. Shavkat Rahmatullayev. Hozirgi oʻzbek adabiy tili (Darslik). – Toshkent: Universitet, 2006 /
2018.U.
4. Tursunov, J. Muxtorov, Sh. Rahmatullayev. Hozirgi oʻzbek adabiy tili. – Toshkent: Oʻzbekiston,
1992.
5. A. Nurmonov. Tanlangan asarlar (III jildlik, til nazariyasi va sotsiolingvistika masalalari). –
Toshkent: Akademnashr, 2012.H.
6. Nematov, R. Rasulov. Oʻzbek tili sistem leksikologiyasi asoslari. – Toshkent: Oʻqituvchi,
1995.M.Q.
7. Abuzalova, B. Qilichev. Oʻzbek tilida faol soʻz yasalishi va muallif neologizmlari (Oʻquv
qoʻllanma). – Toshkent: Milliy universitet nashriyoti, 2022.
8. S. Ozodov. Hozirgi oʻzbek tilida neologizmlar. Bitiruv malakaviy ishi. – Toshkent: Alisher Navoiy
nomidagi Toshkent davlat oʻzbek tili va adabiyoti universiteti, 2018.
9. Sarvinoz Oripovna Mardonova. Hozirgi oʻzbek sheʼriyatidagi individual-uslubiy
neologizmlarning struktur-semantik xususiyatlari va leksikografik tavsifi. Filologiya fanlari boʻyicha
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi avtoreferati. – Buxoro, 2025
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
