Open Access · Peer Reviewed
PDF
DOI

Keywords

kardiologik reabilitatsiya, davolovchi jismoniy mashqlar, LFK, miokard infarkti, yurak yetishmovchiligi, aerobo mashqlar, reabilitatsiya bosqichlari, tele-reabilitatsiya.

How to Cite

YURAK-QON TOMIR KASALLIKLARI O’TKAZGAN BEMORLARDA KARDIOLOGIK REABILITATSIYADA DAVOLOVCHI JISMONIY MASHQLARNING AHAMIYATI: ADABIYOTLAR SHARHI. (2026). SYNAPSES: INSIGHTS ACROSS THE DISCIPLINES, 3(5), 572-586. https://www.universalpublishings.com/index.php/siad/article/view/18808

Abstract

Ushbu adabiyotlar sharhi yurak-qon tomir kasalliklari (YuQTK) o'tkazgan bemorlarda kardiologik reabilitatsiya (KR) dasturlari tarkibida davolovchi jismoniy mashqlar (DJM) — xalqaro amaliyotda "lечебная физическая культура" (LFK) deb ataladigan komponent — ning patofizioligik asoslari, qo'llash protokollari va klinik samaradorligini tahlil qilishga qaratilgan. 2013–2024 yillar oralig'ida PubMed, Cochrane Library va Google Scholar bazalarida nashr etilgan 20 ta ilmiy manba (tasodifiy nazorat ostidagi klinik tadqiqotlar, meta-tahlillar, tizimli sharhlar va klinik ko'rsatmalar) o'rganildi. Tahlil natijalari tizimli DJM dasturlari miokard infarkti, stabil stenokardiya va surunkali yurak yetishmovchiligi bo'lgan bemorlarda umumiy o'limni 13–26% ga kamaytirishi, jismoniy bardoshlilikni oshirishi va hayot sifatini yaxshilashini tasdiqlaydi. I, II va III bosqich reabilitatsiya protokollarida aerobo, kuch va nafas mashqlarining kombinatsiyasi eng yuqori klinik natijalarni ta'minlamoqda. Raqamli texnologiyalar va masofaviy nazorat vositalarini LFK dasturlariga integratsiya qilish an'anaviy markazlashgan reabilitatsiyaga muqobil samarali yechim bo'lib bormoqda.

PDF
DOI

References

World Health Organization. Cardiovascular diseases (CVDs): Key facts. Geneva: WHO; 2023. [Электронный ресурс] URL: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cardiovascular-diseases-(cvds).

2. Piepoli MF, Corrà U, Adamopoulos S, et al. Secondary prevention in the clinical management of patients with cardiovascular diseases. Core components, standards and outcome measures for referral and delivery. Eur J Prev Cardiol. 2014;21(6):664–681.

3. Thomas RJ, Beatty AL, Beckie TM, et al. Home-Based Cardiac Rehabilitation: A Scientific Statement From the American Association of Cardiovascular and Pulmonary Rehabilitation, the American Heart Association, and the American College of Cardiology. J Am Coll Cardiol. 2019;74(1):133–153.

4. Lavie CJ, Arena R, Swift DL, et al. Exercise and the Cardiovascular System: Clinical Science and Cardiovascular Outcomes. Circ Res. 2015;117(2):207–219.

5. Hamm LF, Sanderson BK, Ades PA, et al. Core Competencies for Cardiac Rehabilitation/Secondary Prevention Professionals: 2020 Update. J Cardiopulm Rehabil Prev. 2020;41(1):2–10.

6. Green DJ, Jones H, Thijssen D, et al. Flow-mediated dilation and cardiovascular event prediction: does nitric oxide matter? Hypertension. 2011;57(3):363–369.

7. La Rovere MT, Bigger JT, Marcus FI, et al. Baroreflex sensitivity and heart rate variability in prediction of total cardiac mortality after myocardial infarction. Lancet. 1998;351(9101):478–484.

8. Kodama S, Tanaka S, Saito K, et al. Effect of aerobic exercise training on serum levels of high-density lipoprotein cholesterol: a meta-analysis. Arch Intern Med. 2007;167(10):999–1008.

9. Giannuzzi P, Temporelli PL, Corrà U, et al. Attenuation of unfavorable remodeling by exercise training in postinfarction patients with left ventricular dysfunction. Circulation. 1997;96(6):1790–1797.

10. Ades PA, Keteyian SJ, Wright JS, et al. Increasing Cardiac Rehabilitation Participation From 20% to 70%: A Road Map From the Million Hearts Cardiac Rehabilitation Collaborative. Mayo Clin Proc. 2017;92(2):234–242.

11. Borg GA. Psychophysical bases of perceived exertion. Med Sci Sports Exerc. 1982;14(5):377–381.

12. Giannuzzi P, Temporelli PL, Marchioli R, et al. Global secondary prevention strategies to limit event recurrence after myocardial infarction: results of the GOSPEL study. Arch Intern Med. 2008;168(20):2194–2204.

13. McDonagh TA, Metra M, Adamo M, et al. 2021 ESC Guidelines for the diagnosis and treatment of acute and chronic heart failure. Eur Heart J. 2021;42(36):3599–3726.

14. Dalleck LC, Schmidt LS, Lueker R. Cardiac rehabilitation outcomes in a conventional versus telemedicine-based programme. J Telemed Telecare. 2011;17(4):217–221.

15. Anderson L, Thompson DR, Oldridge N, et al. Exercise-based cardiac rehabilitation for coronary heart disease. Cochrane Database Syst Rev. 2022;2022(1):CD001800.

16. Boden WE, O'Rourke RA, Teo KK, et al. Optimal medical therapy with or without PCI for stable coronary disease. N Engl J Med. 2007;356(15):1503–1516.

17. O'Connor CM, Whellan DJ, Lee KL, et al. Efficacy and safety of exercise training in patients with chronic heart failure: HF-ACTION randomized controlled trial. JAMA. 2009;301(14):1439–1450.

18. Balady GJ, Arena R, Sietsema K, et al. Clinician's Guide to Cardiopulmonary Exercise Testing in Adults: A Scientific Statement from the American Heart Association. Circulation. 2010;122(2):191–225.

19. Colberg SR, Sigal RJ, Yardley JE, et al. Physical Activity/Exercise and Diabetes: A Position Statement of the American Diabetes Association. Diabetes Care. 2016;39(11):2065–2079.

20. Ski CF, Thompson DR, Hare DL, et al. Psychosocial interventions for patients with coronary heart disease and depression. Cochrane Database Syst Rev. 2016;(8):CD011019.

21. Buckingham SA, Taylor RS, Jolly K, et al. Home-based versus centre-based cardiac rehabilitation: abridged Cochrane systematic review and meta-analysis. Open Heart. 2016;3(2):e000463.

22. Rawstorn JC, Gant N, Direito A, et al. Telehealth exercise-based cardiac rehabilitation: a systematic review and meta-analysis. Heart. 2022;102(15):1183–1192.

23. Beatty AL, Truong M, Schopfer DW, et al. Geographic variation in cardiac rehabilitation participation in Medicare and Veterans Affairs populations: opportunity for improvement. Circulation. 2018;137(18):1899–1908.

24. Weston KS, Wisloff U, Coombes JS. High-intensity interval training in patients with lifestyle-induced cardiometabolic disease: a systematic review and meta-analysis. Br J Sports Med. 2014;48(16):1227–1234.

25. Pardaens S, Willems AM, Thiessen J, et al. Long-term cardiac rehabilitation adherence and its influence on clinical outcome. Eur J Prev Cardiol. 2017;24(14):1492–1499.

26. Turk-Adawi K, Sarrafzadegan N, Grace SL. Global availability of cardiac rehabilitation. Nat Rev Cardiol. 2014;11(10):586–596.

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

Indexed In · Partners

Trusted by Global Scientific Indexing Services

JUSR is indexed and recognized by leading international databases and research integrity organizations.