TADQIQOT VOSITALARI VA METODLARI

Abstract

. Ushbu maqolada pedagogik tadqiqotda qo‘llaniladigan asosiy vositalar va metodlar ilmiy-metodologik nuqtai nazardan tahlil qilingan. Tadqiqot dizaynini to‘g‘ri qurish, ma’lumot to‘plash instrumentlarini maqsadga muvofiq tanlash, empirik va nazariy metodlarni o‘zaro bog‘liq holda qo‘llash, shuningdek, natijalarni matematik-statistik jihatdan qayta ishlash pedagogik tadqiqotning ishonchliligini belgilovchi hal qiluvchi omil ekani asoslangan. Maqolada kuzatish, suhbat, anketa, test, pedagogik tajriba-sinov, hujjatlar tahlili, modellashtirish va monitoring kabi metodlarning imkoniyatlari, afzalliklari va cheklovlari ochib berilgan. Shuningdek, O‘zbekiston ta’lim tizimida so‘nggi yillarda yuz bergan miqdoriy o‘sish pedagogik tadqiqotlarda yanada aniq va dalillangan yondashuvlarni talab qilayotgani ko‘rsatilgan. Xususan, 2024/2025-o‘quv yili boshida respublikadagi oliy ta’lim tashkilotlarida 1 432 810 nafar talaba tahsil olgan, oliy ta’lim tashkilotlari soni esa 222 tani tashkil etgan; shu o‘quv yilida 381,7 ming nafar talaba qabul qilingan bo‘lib, bu 2020/2021-o‘quv yiliga nisbatan 2,2 barobar ko‘pdir. Muallif pedagogik tadqiqotda birgina usulga tayanish ilmiy zaiflikka olib kelishini, aksincha, aralash yondashuv, triangulyatsiya va statistik tahlil tadqiqot sifatini kuchaytirishini ilmiy jihatdan asoslaydi.