Open Access · Peer Reviewed
PDF
DOI

Keywords

kelishik kategoriyasi, sintaktik vazifa, gap bo‘laklari, avtomatik sintaktik tahlil, kompyuter lingvistikasi, leksiklashuv, ibora, kontekst.

How to Cite

HOZIRGI O‘ZBEK TILIDA KELISHIKLARNING SINTAKTIK VAZIFALARI VA ULARNING KOMPYUTER TAHLILIDAGI AHAMIYATI. (2026). SYNAPSES: INSIGHTS ACROSS THE DISCIPLINES, 3(2), 7-16. https://www.universalpublishings.com/index.php/siad/article/view/16638

Abstract

Mazkur maqolada hozirgi o‘zbek tilida kelishik qo‘shimchalarining sintaktik vazifalari hamda ularning avtomatik sintaktik tahlildagi o‘rni yoritiladi. Tadqiqotda bir kelishik shaklining turli gap bo‘laklari vazifasida kelishi, xususan, jo‘nalish, o‘rin-payt va chiqish kelishiklarining to‘ldiruvchi, hol va aniqlovchi kabi bo‘laklarni hosil qilishi misollar asosida tahlil qilinadi. Shuningdek, leksiklashgan shakllar va frazeologik birliklar tarkibidagi kelishik qo‘shimchalarining avtomatik tahlilda ajratilmasligi masalasi ko‘rib chiqiladi. Iboralarning kontekstga bog‘liq holda sintaktik vazifa o‘zgarishi kompyuter lingvistikasi uchun murakkab muammolardan biri sifatida baholanadi. 

PDF
DOI

References

1. Abdurahmonov G‘., Rustamov A. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. Sintaksis. — Toshkent: O‘qituvchi, 1982.

2. Azimov I. O‘zbek tilida kelishik kategoriyasi va uning sintaktik xususiyatlari. — Toshkent: Fan, 1975.

3. Hojiyev A. O‘zbek tili grammatik terminlarining izohli lug‘ati. — Toshkent: Fan, 2002.

4. Mahmudov N., Nurmonov A. O‘zbek tilining nazariy grammatikasi. — Toshkent: O‘qituvchi, 1995.

5. Mirtojiyev M. O‘zbek tilida ko‘p ma’nolilik va grammatik shakllarning semantik talqini. — Toshkent: Fan, 1988.

6. Rahmatullayev Sh. O‘zbek tilining izohli frazeologik lug‘ati. — Toshkent: O‘qituvchi, 1978.

7. Sayfullayeva R., Mengliyev B. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. — Toshkent: Fan va texnologiya, 2009.

8. Usmonov S. O‘zbek tilida so‘z birikmalari va iboralar. — Toshkent: Fan, 1981.

9. Yuldashev A. O‘zbek tilida sintaktik munosabatlar va ularning ifodalanishi. — Toshkent: Fan, 1990.

10. Jurafsky D., Martin J. H. Speech and Language Processing. — 2nd ed. — Pearson Education, 2009.

11. Nivre J., de Marneffe M.-C., Ginter F. et al. Universal Dependencies v2: An Evergrowing Multilingual Treebank Collection // Proceedings of LREC. — 2016.

12. Manning C. D., Schütze H. Foundations of Statistical Natural Language Processing. — Cambridge: MIT Press, 1999.

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

Indexed In · Partners

Trusted by Global Scientific Indexing Services

JUSR is indexed and recognized by leading international databases and research integrity organizations.