How to Cite
Abstract
Kórkem sóz iyeleri turmıs haqıyqatlıǵın suwretlewde kórkemlew qurallardan ónimli paydalanǵan. Ásirese xalıq awızeki dóretpelerinıń ishinde ertekler menen dástanlarda kórkemlew quralları keń orın alǵanın kóremiz. Ádebiyattanıw iliminde kórkem súwretlew qurallarınıń bir neshe túrleri bar. Bir-birine uqsas jaqın keletúǵın metafora, metanimiya, sinekdoxa, giperbola hám teńewler esaplanadı. Metaforada- shıǵarmalarda waqıiyalar, qaharmanlar zatlar menen qubılıslar bir-birine salıstırıladı, giperbolada- waqıya-hádiyseler hádden tis ulǵaytıp kórsetiw. Metonimiyada- zatlar menen qubılıslar bir-biri menen baylanıslıǵı, qayta ataw, sinektoxada-shıǵarmada pútinnıń ornına bólshek, kópliktiń ornına yamasa kerisinshe. Al, teńewde bolsa, qaharmanlar, waqıya-hádiyseler, zatlar hám qubılıslar óz-ara uqsaslıǵı teńeledi. Bul haqqında P.Najimov[1] T.Bobaevtıń [2]. , Q.Orazımbetovl a r d ı ń [3] ilimiy jumısları bar. «Yusup-Zliyxa» dástanınıń tili, yaǵnіy tillik ózgesheliklerin lingivistikalıq baǵdardı talqılaw, izertlew filologiya iliminiń aldında turǵan baslı máselelerdiń biri bolmaqta.
Sonlıqtanda da bul dástannıń tillik ózgeshelikleri, sóz awısıw usılları hám troplardıń stillik qollanılıw ózgeshelikleri úyreniw búgingi kúnniń aktual temalarınıń biri bolmaqta. "Yusup-Zliyxa" dástanınıń izertleniw máselesi haqqında sóz etkende, bul dóretpe tuwralı bir qansha ilimiy pikirler júzege shıǵarılǵanlıǵın belgilew kerek.
References
1. Najimov P. Qaraqalpaq tilinde teńewlerdiń struktura-semantikalıq ózgeshelikleri. –Nókis: Qaraqalpaqstan,1994.
2. Boboev T. Adabiyotshunoslik asoslari. Toshkent. O’zbekiston . 2002. 320- 329 b.
3. Orazımbetov Q. Házirgi qaraqalpaq lirikasında kórkemlik izleniwshilik. Nókis, Bilim, 1992.
4. Ótepbergenova G. I.Yusupov lirikasında troplardıń kórkemlik xızmeti.- Nókis, 2024.
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
