ISSN 3030-3001 Open Access · Peer Reviewed
PDF
DOI

Keywords

Sun’iy intellekt, chatbot, yirik til modellari (LLM), kognitiv offloading, neyroplastiklik, tanqidiy fikrlash, intellektual dangasalik, algoritmik aks-sado, raqamli transformatsiya, inson-kompyuter muloqoti, psixolingvistika, evristika.

How to Cite

AI CHATBOTLAR BILAN MUNTAZAM MULOQOTNING INSON TAFAKKURIGA TA’SIRI. (2026). MEDICINE, PEDAGOGY AND TECHNOLOGY: THEORY AND PRACTICE, 4(5), 207-215. https://www.universalpublishings.com/index.php/mpttp/article/view/18803

Abstract

Ushbu ilmiy maqolada zamonaviy sun’iy intellekt (SI) tizimlari, xususan, yirik til modellariga (LLM) asoslangan chatbotlar bilan muntazam muloqot qilishning inson kognitiv qobiliyatlari va tafakkur tarziga ko‘rsatadigan ko‘p qirrali ta’siri tadqiq etiladi. Tadqiqotda kognitiv yuklama nazariyasi, "kognitiv offloading" (fikrlashni tashqi vositaga yuklash) hodisasi va neyroplastiklik tamoyillari asosida chatbotlarning inson xotirasi, tanqidiy fikrlashi hamda kreativligiga ta’siri tahlil qilinadi. Maqolada SI bilan muloqotning ijobiy jihatlari — axborotni tezkor qayta ishlash va intellektual ko‘makchi sifatida xizmat qilishi bilan bir qatorda, uning salbiy oqibatlari, jumladan, intellektual dangasalik, algoritmik tarafkashlikka moyillik va ijtimoiy izolyatsiya kabi xavflar ilmiy dalillar bilan yoritilgan. Tadqiqot natijasida inson va SI o‘rtasidagi simbiotik munosabatlarni optimallashtirish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqilgan

PDF
DOI

References

Bostrom, N. (2014). Superintelligence: Paths, Dangers, Strategies. Oxford University Press.

2. Carr, N. (2010). The Shallows: What the Internet Is Doing to Our Brains. W. W. Norton & Company.

3. Floridi, L., & Sanders, J. W. (2004). On the Morality of Artificial Agents. Minds and Machines.

4. Hassabis, D., Kumaran, D., Summerfield, C., & Botvinick, M. (2017). Neuroscience-Inspired Artificial Intelligence. Neuron Journal.

5. OpenAI. (2023). *GPT-4 Technical Report. arXiv:2303.08774.

6. Russell, S. (2019). *Human Compatible: Artificial Intelligence and the Problem of Control. Viking.

7. Tegmark, M. (2017). Life 3.0: Being Human in the Age of Artificial Intelligence. Knopf.

8. Turkle, S. (2011). Alone Together: Why We Expect More from Technology and Less from Each Other. Basic Books.

9. Vygotsky, L. S. (1978). Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes. Harvard University Press.

10. Harari, Y. N. (2018). 21 Lessons for the 21st Century. Jonathan Cape.

11. Sparrow, B., Liu, J., & Wegner, D. M. (2011). Google Effects on Memory: Cognitive Consequences of Having Information at Our Fingertips. Science.

12. Kasparov, G. (2017). Deep Thinking: Where Machine Intelligence Ends and Human Creativity Begins. PublicAffairs.

13. Ernazarov, M. Y. (2022). Zamonaviy axborot jamiyatida sun’iy intellektning o‘rni. Toshkent: Fan va texnologiyalar.

14. Xudoyorov, Sh. B. (2023). Chatbotlarning ta’lim tizimidagi istiqbollari. Termiz: TISU ilmiy to‘plami.

15. Bender, E. M., et al. (2021). On the Dangers of Stochastic Parrots: Can Language Models Be Too Big?. FAccT '21.

16. Chalmers, D. J. (2022). Reality+: Virtual Worlds and the Problems of Philosophy. W. W. Norton.

Indexed In · Partners

Trusted by Global Scientific Indexing Services

JUSR is indexed and recognized by leading international databases and research integrity organizations.