Abstract
Mazkur maqolada o‘zbek tilida til va tafakkur munosabatining kognitiv-lingvistik xususiyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotning asosiy e’tibori til birliklarining inson tomonidan borliqni idrok etish, kategoriyalash, konseptuallashtirish va baholash jarayonlaridagi funksiyasiga qaratiladi. Kognitiv lingvistika nuqtayi nazaridan til tafakkurning oddiy tashqi ifoda vositasi emas, balki inson tajribasi, bilimlari, konseptual tizimi va milliy-madaniy dunyoqarashini shakllantiruvchi hamda namoyon qiluvchi mexanizm sifatida talqin etiladi. O‘zbek tilidagi konseptlar, metaforik birliklar, frazeologizmlar, ko‘p ma’noli leksemalar va nominativ birliklar asosida til va tafakkur o‘rtasidagi munosabatning ayrim modellari yoritiladi.
References
1. Bazarov O.O. O‘zbek tilshunosligida antropotsentrik paradigma: nazariy asoslar va rivojlanish yo‘nalishlari // Qo‘qon DPI. Ilmiy xabarlar jurnali. – 2026. – 8(04). – B. 69–78.
2. Muradkasimova K., Yuldasheva D. Strukturalistik va kognitiv an’analarda til va tafakkur o‘zaro munosabati // Ijtimoiy-gumanitar sohada ilmiy-innovatsion tadqiqotlar. – 2026.
3. Abduraxmonova A. Konseptual metafora nazariyasi: kognitiv va diskursiv yondashuv // Acta NUUz. – 2026.
4. Yusufova M. Til va tafakkur o‘rtasidagi munosabatlar. Tilshunoslikda kognitizm // Journal of Science-Innovative Research in Uzbekistan. – 2024. – Vol. 2, No. 6. – B. 375–379.