Abstract
Mazkur tezisda O‘zbekiston Respublikasida amaldagi pensiya tizimining institutsional va moliyaviy asoslari chuqur tahlil qilinadi hamda uni zamonaviy iqtisodiy sharoitlarga moslashtirish zarurati ilmiy asoslanadi. Xususan, demografik o‘zgarishlar, aholining qarish tendensiyasi, norasmiy bandlikning yuqori darajasi va raqamli iqtisodiyot sharoitida pensiya tizimining barqarorligini ta’minlash dolzarb masala sifatida ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot davomida pensiya tizimining amaldagi “taqsimot” modelining cheklovlari aniqlanib, uni diversifikatsiya qilish zarurati asoslab beriladi. Shuningdek, pensiya tizimini isloh qilish doirasida ko‘p pog‘onali modelni joriy etish, jamg‘arib boriladigan pensiya mexanizmlarini rivojlantirish, raqamlashtirish jarayonlarini chuqurlashtirish hamda investitsion boshqaruv samaradorligini oshirish bo‘yicha ilmiy takliflar ishlab chiqilgan. Tadqiqot natijalari pensiya tizimining uzoq muddatli moliyaviy barqarorligini ta’minlash va ijtimoiy adolat tamoyillarini mustahkamlashga xizmat qiladi.
References
1.
O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. – Toshkent, 2023.
2.
O‘zbekiston Respublikasining “Fuqarolarning davlat pensiya ta’minoti to‘g‘risida”gi Qonuni O‘RQ-1066-son, 19.05.2025
3.
World Bank. (1994). Averting the Old Age Crisis: Policies to Protect the Old and Promote Growth. Washington D.C.
4.
Barr, N., & Diamond, P. (2008). Reforming Pensions: Principles and Policy Choices. Oxford University Press.
5.
Achilov, U. (2022). Oʻzbekistonda pensiya taʼminoti tizimi muammolari va hal etish yoʻllari. Moliya va bank ishi, 8(4), 42–49.
6.
Allianz Research. (2023). Allianz Global Pension Report 2023: Reforming against the demographic clock. Allianz SE. Retrieved from.
7.
Mirzamahmudova M. O. (2024). Davlat pensiya ta’minoti va pensiyalarni hisoblash. - O‘quv qo‘llanma. – BOOKMANY PRINT- 250 b.
8.
Gavxar Zokirova. (2024). Oʻzbekistonda pensiya tizimini islohot qilish zarurligi. Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot, 2(12), 10–14.
9.
https://www.imv.uz Budjetdan tashqari pensiya jamgarmasi sayti ma’lumotlari