Abstract
Ushbu maqolada XXI asrda yuzaga kelgan qurolli mojarolar sharoitida xalqaro gumanitar huquq (XGH) normalarining qo'llanilishi, ularning amaliy samaradorligi va O'zbekiston Respublikasining xalqaro gumanitar huquq sohasidagi huquqiy pozitsiyasi tahlil qilingan. Janeva konvensiyalari (1949) va ularning qo'shimcha protokollari asosida qurilgan XGH tizimining zamonaviy asimmetrik urushlar, kiberurush va sun'iy intellekt asosidagi qurollar paydo bo'lishi munosabati bilan yetarlicha moslashuvchanligini yo'qotganligi empirik ma'lumotlar bilan isbotlangan.1
References
Janeva konvensiyalari (I–IV). 1949 yil 12 avgust. O'zbekiston Respublikasi
tomonidan 1993 yilda ratifikatsiya qilingan. // lex.uz. 2. BMT Qochoqlar bo'yicha Oliy Komissari (UNHCR). Global Trends in Forced
Displacement. — Jeneva, 2023. — 18-bet. 3. Sobirov B.A. Zamonaviy qurolli mojarolarda xalqaro gumanitar huquqning
dolzarb muammolari. // O'zbekiston yuridik jurnali. — 2021. — №3. — 61–70- betlar. 4. Sobirov B.A. Gibrid urush tushunchasining xalqaro huquqiy tasnifi. // Toshkent
davlat yuridik universiteti axborotnomasi. — 2022. — №1. — 44–52-betlar. 5. Stokgolm Tinchlik Tadqiqotlari Instituti (SIPRI). Armed Conflicts Database 2000–
2023. — Stokgolm, 2024. 6. Qosimov R.T. Nodevlat aktyorlar va xalqaro gumanitar huquq: tasnif muammolari. // Davlat va huquq. — 2022. — №2. — 78–86-betlar. 7. Qosimov R.T. Avtonom qurol tizimlari va XGH: javobgarlik subyekti masalasi. //
Huquq va jamiyat. — 2023. — №1. — 33–41-betla8. Toshkent davlat yuridik universiteti xalqaro huquq kafedrasi. Kiberurush va XGH:
normativ bo'shliqlar tahlili. Ilmiy hisobot. — Toshkent, 2023. — 29-bet. 9. O'zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi. Xalqaro shartnomalar ro'yxati:
gumanitar huquq sohasidagi konvensiyalar. — Toshkent, 2023. — 7-bet. 10. Xoliqova M.A. Xalqaro gumanitar huquq normalarining O'zbekiston milliy
qonunchiligiga tatbiq etilishi. // O'zbekiston Fanlar akademiyasi Davlat va huquq
instituti ilmiy to'plami. — 2023. — №4. — 112–120-betlar. 11. Toshkent davlat yuridik universiteti. XGH normalarini o'qitish holati: monitoring
hisoboti. — Toshkent, 2023. — 15-bet. 12. O'zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi. Toshkent mintaqaviy XGH
konferensiyasi yakunlari: matbuot xabari. 2022 yil 18 noyabr. — Toshkent, 202