Abstract
Yiringli peritonit umumiy xirurgiyada eng og‘ir, hayot uchun xavfli holatlardan biri hisoblanadi va uning mortalitet darajasi, ayniqsa komorbid holatlar mavjud bo‘lganda, sezilarli darajada oshadi. Qandli diabet (QD) bu jarayonda eng muhim predispozitsion omillardan biri bo‘lib, immun javobning susayishi, mikroangiopatiya, to‘qima regeneratsiyasining buzilishi va infeksion jarayonlarning tez tarqalishi bilan peritonit kechishini og‘irlashtiradi.
Klinik statistik ma’lumotlarga ko‘ra, qandli diabet bilan og‘rigan bemorlarda yiringli jarrohlik infeksiyalar 2–3 barobar ko‘proq uchraydi, peritonit rivojlanganda esa mortalitet 15–40% gacha oshishi mumkin. Ayniqsa glyukemik nazorat yomon bo‘lgan bemorlarda sepsis va ko‘p organ yetishmovchiligi tez rivojlanadi.
Shu sababli ushbu tadqiqotda qandli diabet fonida rivojlangan yiringli peritonitning klinik kechishi, jarrohlik yondashuvlari va natijalari chuqur tahlil qilindi.
References
1. Sartelli M, Weber DG, Ruppé E, et al. 2017 WSES guidelines for the management of intra-abdominal infections. World Journal of Emergency Surgery. 2017;12:29. doi:10.1186/s13017-017-0141-6
2. Solomkin JS, Mazuski JE, Bradley JS, et al. Diagnosis and management of complicated intra-abdominal infection in adults and children: guidelines by the Surgical Infection Society and the IDSA. Clinical Infectious Diseases. 2010;50(2):133–164.
3. Boermeester MA, van Ruler O, Reitsma JB. Systematic review and meta-analysis of intra-abdominal infections. British Journal of Surgery. 2015;102(6):e9–e18.
4. Legrand M, et al. Sepsis and septic shock in diabetic patients. Critical Care. 2019;23:1–10. doi:10.1186/s13054-019-2356-7
5. Fry DE. Surgical site infection and diabetes mellitus. American Journal of Surgery. 2013;206(2):272–278.
6. McLemore EC, et al. Diabetes and postoperative infection risk in abdominal surgery. Journal of Surgical Research. 2018;229:145–152.
7. World Health Organization (WHO). Global report on diabetes. Geneva: WHO; 2023.
8. American Diabetes Association. Standards of Medical Care in Diabetes—2025. Diabetes Care. 2025;48(Suppl 1).
9. Mazuski JE, Tessier JM, May AK, et al. The surgical infection society revised guidelines on intra-abdominal infection. Surgical Infections. 2017;18(1):1–76.
10. Demetriades D, et al. Management of severe intra-abdominal sepsis and peritonitis. Annals of Surgery. 2015;261(5):846–852.