Abstract
Mazkur tezisda biologik va organomineral o‘g‘itlarning tuproqning biologik holati, gumus zaxirasi va qishloq xo‘jaligi ekinlari mahsuldorligiga ta’siri ilmiy manbalar asosida tahlil qilindi. Biologik preparatlar tarkibidagi foydali mikroorganizmlar azot fiksatsiyasi, fosforni eruvchan shaklga o‘tkazish, fitogormonlar sintezi va rizosferada oziqa elementlarining o‘zlashtirilishini jadallashtirish orqali tuproq mikrobiologik faolligini kuchaytirishi ko‘rsatildi. Organomineral o‘g‘itlar esa organik uglerod manbai bilan mineral oziqa elementlarini birlashtirib, gumus hosil bo‘lishi, oziqa moddalarning sekin ajralishi va o‘simliklarning oziqlanish barqarorligini ta’minlaydi. Tahlil natijalari ushbu ikki turdagi o‘g‘itlardan ilmiy asoslangan me’yorlarda va tuproq-ekin sharoitiga mos holda foydalanish mineral o‘g‘itlarga qaramlikni kamaytirish, tuproq unumdorligini saqlash va hosildorlikni barqaror oshirish imkonini berishini ko‘rsatadi
References
1. Shu, X., He, J., Zhou, Z., Xia, L., Hu, Y., Zhang, Y., Zhang, Y., Luo, Y., Chu, H., Liu, W., Yuan, S., Gao, X., & Wang, C. (2022). Organic amendments enhance soil microbial diversity, microbial functionality and crop yields: A meta-analysis. Science of the Total Environment, 829, 154627. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2022.154627
2. Shahwar, D., Mushtaq, Z., Mushtaq, H., Alqarawi, A. A., Park, Y., Alshahrani, T. S., & Faizan, S. (2023). Role of microbial inoculants as bio fertilizers for improving crop productivity: A review. Heliyon, 9(6), e16134. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2023.e16134
3. Singh, V., & Kumar, B. (2024). A review of agricultural microbial inoculants and their carriers in bioformulation. Rhizosphere, 29, 100843. https://doi.org/10.1016/j.rhisph.2023.100843
4. Uddin, M. K., Saha, B. K., Wong, V. N. L., & Patti, A. F. (2025). Organo-mineral fertilizer to sustain soil health and crop yield for reducing environmental impact: A comprehensive review. European Journal of Agronomy, 162, 127433. https://doi.org/10.1016/j.eja.2024.127433
5. Wang, X., Liu, M., Ciampitti, I. A., Cui, J., Fang, K., Zhao, S., He, P., & Zhou, W. (2024). Benefits and trade-offs of replacing inorganic fertilizer by organic substrate in crop production: A global meta-analysis. Science of the Total Environment, 925, 171781. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2024.171781
6. Zhang, Q., et al. (2016). Effects of organic–inorganic compound fertilizer with reduced chemical fertilizer application on crop yields, soil biological activity and bacterial community structure in a rice–wheat cropping system. Applied Soil Ecology, 99, 1–12. https://doi.org/10.1016/j.apsoil.2015.11.006
7. Samantaray, A., Chattaraj, S., Mitra, D., Ganguly, A., Kumar, R., Gaur, A., Das Mohapatra, P. K., de los Santos-Villalobos, S., Rani, A., & Thatoi, H. (2024). Advances in microbial based bio-inoculum for amelioration of soil health and sustainable crop production. Current Research in Microbial Sciences, 100251. https://doi.org/10.1016/j.crmicr.2024.100251