Keywords
How to Cite
Abstract
Maqolada Alisher Navoiyning “Xazoyin ul-maoniy” devoniga kirgan g‘azallaridagi pretsedent birliklar lingvokulturologik jihatdan tahlil etiladi. Tadqiqotning maqsadi – bu birliklarning turlarini aniqlash, badiiy-estetik vazifalarini ochish va ularning madaniy kod sifatidagi xususiyatini asoslashdan iborat. Ishda tavsifiy usul, lingvokulturologik va kontekstual-semantik tahlil hamda sema ajratish usullaridan foydalanildi. Tahlil natijasida g‘azallarda pretsedent nomlar (ishq timsollari, diniy-afsonaviy shaxslar, muqaddas makonlar), pretsedent vaziyatlar hamda barqaror pretsedent birikmalar qayd etildi. Ularning ma’no tarkibida madaniy semalar avvaldan mujassam bo‘lishi, bir birlikning matn muhitiga ko‘ra turli semalarni faollashtirishi va metafora kabi ko‘chimlar bilan uyg‘un ishlashi ko‘rsatildi. Navoiy poetikasida pretsedent birliklar madaniy xotirani saqlovchi, matnning semantik zichligini oshiruvchi va allyuziyaning asosini tashkil etuvchi tayanch vosita sifatida namoyon bo‘lishi misollar orqali dalillandi.
References
1. Hojiahmedov A. Mumtoz badiiyat malohati. – T.: Sharq, 1999.
2. Navoiy A. Mukammal asarlar to‘plami. III tom. G‘aroyib us-sig‘ar. – T.: Fan, 1988.
3. Navoiy A. Mukammal asarlar to‘plami. IV tom. Navodir ush-shabob. – T.: Fan, 1989.
4. Navoiy A. Mukammal asarlar to‘plami. V tom. Badoye’ ul-vasat. – T.: Fan, 1990a.
5. Navoiy A. Mukammal asarlar to‘plami. VI tom. Favoyid ul-kibar. – T.: Fan, 1990b.
