Abstract
Markaziy qandsiz diabet antidiuretik gormon yetishmovchiligidan kelib chiqadigan noyob endokrin kasallik bo‘lib, u ko‘p miqdorda siydik chiqishi va doimiy chanqoqlik kabi alomatlar bilan namoyon bo‘ladi. So‘nggi yillarda ushbu kasallikni aniqlash va davolashda muhim yutuqlarga erishildi. Xususan, biomarkerga asoslangan testlar, yuqori aniqlikdagi tasvirlash texnologiyalari va zamonaviy farmakoterapiya usullari klinik amaliyotga keng joriy etilmoqda. Ushbu tadqiqot kopeptin testlari, genetik skrining, magnit-rezonans tomografiya, funksional neyroimaging kabi diagnostik yondashuvlarni tahlil qiladi. Shuningdek, desmopressin asosidagi davolash, gen terapiyasi, nanotechnologiyaga asoslangan dori yetkazib berish tizimlari va individual yondashuvga asoslangan terapiya usullarining samaradorligi o‘rganildi. Tadqiqot natijalari ushbu usullar tashxisning aniqligini oshirish bilan birga bemorlarning umumiy holati va hayot sifatini yaxshilashga xizmat qilishini ko‘rsatdi. Ushbu tezis markaziy qandsiz diabet bo‘yicha so‘nggi ilmiy yutuqlarni umumlashtirishga qaratilgan bo‘lib, yangi texnologiyalarni klinik amaliyotga joriy etish imkoniyatlarini ko‘rsatadi. Tadqiqot endokrinologiya, neyroxirurgiya va ilmiy tadqiqot sohasidagi mutaxassislar uchun muhim ahamiyatga ega.
References
1. Fenske, W.K., & Allolio, B. (2012). Clinical review: Current state and future perspectives in the diagnosis of diabetes insipidus: a clinical review. The Journal of clinical endocrinology and metabolism, 97 10, 3426-37 .
2. Fenske W, Refardt J, Christ-Crain M. Copeptin in the Diagnosis of Diabetes Insipidus. N Engl J Med. 2018 Nov 1;379(18):1785-1786. doi: 10.1056/NEJMc1811694. PMID: 30380393.
3. Robertson, G.L. (2016). Diabetes insipidus: Differential diagnosis and management. Best practice & research. Clinical endocrinology & metabolism, 30 2, 205-18 .
4. Turkkahraman D, Saglar E, Karaduman T, Mergen H. AVP-NPII gene mutations and clinical characteristics of the patients with autosomal dominant familial central diabetes insipidus. Pituitary. 2015 Dec;18(6):898-904. doi: 10.1007/s11102-015-0668-z. PMID: 26134705.
5. Alvelos, M.I., Francisco, Â., Gomes, L. et al. Familial neurohypophyseal diabetes insipidus: clinical, genetic and functional studies of novel mutations in the arginine vasopressin gene. Pituitary 24, 400–411 (2021). https://doi.org/10.1007/s11102-020-01119-y
6. Lu, H.A.J. (2017). Diabetes Insipidus. In: Yang, B. (eds) Aquaporins. Advances in Experimental Medicine and Biology, vol 969. Springer, Dordrecht. https://doi.org/10.1007/978-94-024-1057-0_14
7. Almalki MH, Ahmad MM, Brema I, Almehthel M, AlDahmani KM, Mahzari M, Beshyah SA. Management of Diabetes Insipidus following Surgery for Pituitary and Suprasellar Tumours. Sultan Qaboos Univ Med J. 2021 Aug;21(3):354-364. doi: 10.18295/squmj.4.2021.010. Epub 2021 Aug 29. PMID: 34522399; PMCID: PMC8407907.

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.