Abstract
Ushbu maqolada Surxondaryo viloyati tarixining zamonaviy tadqiqotlarda yoritilishi
tarixshunoslik nuqtai nazaridan tahlil qilinadi. Surxondaryo O‘zbekistonning janubiy mintaqasi sifatida
qadimgi Baqtriya, Toxariston, Kushonlar davlati, Termiz ilmiy-madaniy muhiti, islom sivilizatsiyasi va
mustaqillik davri hududiy taraqqiyoti bilan bog‘liq ko‘p qatlamli tarixiy makondir. Maqolada viloyat
tarixini o‘rganishga oid ilmiy adabiyotlar, arxiv manbalari, statistik materiallar, arxeologik tadqiqotlar,
madaniy meros obyektlari, mahalliy tarixshunoslik maktablari va zamonaviy metodologik
yondashuvlar tahlil qilinadi. Surxondaryo tarixining zamonaviy tadqiqotlarda yoritilishi faqat o‘tmish
voqealarini bayon qilish bilan cheklanmasligi, balki hududning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishi,
chegaradosh mintaqa sifatidagi geosiyosiy o‘rni, tarixiy xotira, madaniy merosni saqlash, turizm
salohiyati, ta’lim va ilm-fan rivoji bilan uzviy bog‘liq holda o‘rganilishi zarurligi asoslanadi.
Tadqiqotda A. Sagdullayev, Sh. Pidayev, T. Annayev, B. Eshov, A. Xo‘jayev, Sh. Kamoliddin, E.
Rtveladze kabi tadqiqotchilarning ilmiy ishlari, Termiz davlat universiteti, O‘zbekiston Respublikasi
Fanlar akademiyasi Tarix instituti, Imom Termiziy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi hamda Surxondaryo
viloyat davlat arxivi faoliyati tarixshunoslik manbasi sifatida ko‘rib chiqiladi. Maqolada mavjud ilmiy
yutuqlar bilan birga, manbashunoslikdagi bo‘shliqlar, mahalliy xotira materiallarining yetarli jalb
etilmagani, zamonaviy raqamli metodlardan foydalanish darajasining pastligi, iqtisodiy va madaniy
jarayonlarni kompleks o‘rganish zarurati ham yoritiladi
References
1. Ahmedov B.A. O‘zbekiston tarixi manbalari. – Toshkent: O‘qituvchi, 2001. –
240 b.
2. Annayev T.J. Qadimgi Baqtriya va Toxariston madaniyati. – Toshkent: Fan, 2012.
– 286 b.
3. Asqarov A. O‘zbek xalqining kelib chiqish tarixi. – Toshkent: O‘zbekiston, 2015.
– 336 b.
4. Eshov B.J. O‘zbekiston davlatchiligi va boshqaruvi tarixi. – Toshkent: Yangi asr
avlodi, 2012. – 420 b.
5. Eshov B.J., Odilov A.A. Mustaqillik yillarida Surxondaryo: tarix va bugun. –
Termiz: TerDU nashriyoti, 2021. – 256 b.
6. Kamoliddin Sh.S. Drevnyaya i srednevekovaya istoriya Chaganiana. – Toshkent:
Fan, 1996. – 210 s.
7. Pidayev Sh.R. Qadimgi Termiz. – Toshkent: Fan, 2001. – 168 b.
8. Pidayev Sh.R. Buddiyskiye pamyatniki Starogo Termeza. – Toshkent: Fan, 2010.
– 224 s.
9. Rahimov M.A. O‘zbekiston tarixshunosligi: muammolar va istiqbollar //
O‘zbekiston tarixi. – Toshkent, 2022. – № 2. – B. 5–14.
10. Rtveladze E.V. Sivilizatsii, gosudarstva, kultury Sentralnoy Azii. – Toshkent:
Universitet, 2005. – 288 s.
11. Sagdullayev A.S. Qadimgi O‘zbekiston ilk yozma manbalarda. – Toshkent:
O‘qituvchi, 1996. – 112 b.
12. Sagdullayev A.S. O‘zbekiston tarixi metodologiyasi. – Toshkent: O‘zbekiston,
2017. – 280 b.
13. Surxondaryo viloyati tarixi. Mas’ul muharrir B.J. Eshov. – Termiz: TerDU
nashriyoti, 2020. – 368 b.
14. Termiz qadimiy va navqiron shahar. Ilmiy maqolalar to‘plami. – Termiz: Jayxun,
2002. – 312 b.
15. Xo‘jayev A. Surxondaryo tarixiy geografiyasi. – Toshkent: Akademnashr, 2018.
– 196 b.
16. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 30-iyundagi PQ-3105-son
qarori. O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi huzuridagi O‘zbekistonning eng yangi
tarixi bo‘yicha Jamoatchilik kengashi faoliyatini tashkil etish to‘g‘risida // Lex.uz.
17. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi PF-60-son
farmoni. 2022–2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi
to‘g‘risida // Lex.uz.
18. Surxondaryo viloyat davlat arxivi materiallari. Mustaqillik davri ijtimoiyiqtisodiy
rivojlanishiga oid hujjatlar jamlanmasi. – Termiz, 1991–2023.
19. Surxondaryo viloyat statistika boshqarmasi. Surxondaryo viloyatining ijtimoiyiqtisodiy
rivojlanishi. Statistik to‘plam. – Termiz, 2023. – 168 b.
20. Imom Termiziy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi materiallari. Termiziy allomalar
ilmiy merosi. – Termiz, 2019–2024
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
