Abstract
Mazkur maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida tabiiy fanlar orqali kognitiv
qobiliyatlarni rivojlantirishda sun’iy intellekt (SI) texnologiyalarining o‘rni va imkoniyatlari tahlil
qilinadi. Boshlang‘ich ta’lim bosqichida o‘quvchilarning idrok, diqqat, xotira, tafakkur, tasavvur,
kuzatish, taqqoslash, umumlashtirish va xulosa chiqarish kabi bilish jarayonlarini rivojlantirish muhim
pedagogik vazifa hisoblanadi. Tabiiy fanlar mazmuni o‘quvchilarning atrof-muhitni kuzatishi, tabiat
hodisalarini anglashga intilishi, oddiy tajribalar o‘tkazishi va sabab-oqibat bog‘lanishlarini tushunishi
uchun keng imkoniyat yaratadi. Sun’iy intellekt vositalari (adaptiv ta’lim platformalari, virtual
laboratoriyalar, intellektual mentorlar, mashinaviy o‘rganish algoritmlari) o‘quvchilarning bilish
faolligini individuallashtirish, ularga mos qiyinlikdagi topshiriqlarni tanlash, xatolarni real vaqt
rejimida tahlil qilish va vizual interaktiv tajribalar orqali tushunchalarni mustahkamlash imkonini
beradi. Maqolada SI yordamida kuzatish, tajriba o‘tkazish, muammoli vaziyatlarni yechish va mantiqiy
fikrlashni rivojlantirishning metodik yo‘nalishlari yoritilgan.
References
1. Piaget, J. The Psychology of Intelligence. London: Routledge, 2001.
2. Vygotsky, L.S. Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes.
Cambridge: Harvard University Press, 1978.
3. Bruner, J.S. The Process of Education. Cambridge: Harvard University Press, 1960.
4. Harlen, W. Teaching, Learning and Assessing Science 5–12. London: SAGE Publications, 2018.
5. Dewey, J. Experience and Education. New York: Macmillan, 1938.
6. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “2022–2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi
O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida”gi Farmoni. Toshkent, 2022.
7. Boshlang‘ich ta’lim davlat ta’lim standarti va o‘quv dasturlari. Toshkent: Respublika ta’lim
markazi, 2023.
8. Inoyatov, U.I., Muslimov, N.A., Ro‘ziyeva, D.I. Pedagogika. Toshkent: TDPU nashriyoti, 2016.
9. G‘oziyev, E.G. Ontogenez psixologiyasi. Toshkent: Noshir, 2010.
10. Yo‘ldoshev, J.G‘., Usmonov, S.A. Pedagogik texnologiya asoslari. Toshkent: O‘qituvchi, 2004
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
