ISSN 3060-4745 Open Access · Peer Reviewed
PDF
DOI

Keywords

sun’iy intellekt, generativ AI, mehnat bozori, bandlik, avtomatlashtirish, mehnat unumdorligi, iqtisodiy o‘sish, rivojlangan mamlakatlar, rivojlanayotgan mamlakatlar, raqamli ko‘nikmalar.

How to Cite

SUN’IY INTELLEKTNING MEHNAT BOZORI VA IQTISODIY O‘SISHGA TA’SIRI: RIVOJLANGAN VA RIVOJLANAYOTGAN MAMLAKATLAR TAJRIBASI . (2026). ACUMEN: INTERNATIONAL JOURNAL OF MULTIDISCIPLINARY RESEARCH, 3(10), 17-30. https://doi.org/10.66301/ts128g76

Abstract

 Maqolada sun’iy intellektning, xususan generativ sun’iy intellektning mehnat bozori  va iqtisodiy o‘sishga ta’siri rivojlangan hamda rivojlanayotgan mamlakatlar tajribasi  asosida qiyosiy tahlil qilindi. Tadqiqot IMF, ILO, OECD va Jahon bankining 2024 2026-yillardagi hisobotlari va ilmiy ishlariga tayandi. ILOning 2025-yilgi yangilangan  global indeksiga ko‘ra, dunyo bo‘yicha har to‘rt ishchidan biri GenAI ta’siriga ega  kasbda band bo‘lib, ushbu ulush yuqori daromadli mamlakatlarda 34%, past daromadli  mamlakatlarda 11% ni tashkil etadi. Jahon bankining 2026-yilgi bahosida GenAI sabab  mavjud ish o‘rinlarining avtomatlashtirish xavfi yuqori daromadli mamlakatlarda  14,2%, rivojlanayotgan iqtisodiyotlarda 4,5%; AI orqali unumdorligi sezilarli oshishi  mumkin bo‘lgan ishlar ulushi esa mos ravishda 18,7% va 16,2% deb baholangan.  OECD G7 mamlakatlari uchun AI kelgusi o‘n yillikda yillik agregat mehnat  unumdorligi o‘sishiga 0,4–1,3 foiz punkt qo‘shishi mumkinligini hisoblagan. 

PDF
DOI

References

1. Cazzaniga, M., Jaumotte, F., Li, L., Melina, G., Panton, A. J., Pizzinelli, C., Rockall, E. J., & Tavares, M. M. (2024). Gen-AI: Artificial intelligence and the future of work. IMF Staff Discussion Note, 2024(001). https://doi.org/10.5089/9798400262548.006

2. Felten, E., Raj, M., & Seamans, R. (2023). Occupational heterogeneity in exposure o generative AI. SSRN.

3. Filippucci, F., Gal, P., Laengle, K., & Schief, M. (2025). Macroeconomic productivity gains from artificial intelligence in G7 economies. OECD Artificial Intelligence Papers, No. 41. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/a5319ab5-en

4. Gmyrek, P., Berg, J., Kamiński, K., Konopczyński, F., Ładna, A., Nafradi, B., Rosłaniec, K., & Troszyński, M. (2025). Generative AI and jobs: A refined global index

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

Indexed In · Partners

Trusted by Global Scientific Indexing Services

JUSR is indexed and recognized by leading international databases and research integrity organizations.